Cha mẹ nên làm gì khi con yêu ở tuổi dậy thì?

Các bậc phụ huynh, cha mẹ nên làm gì khi con yêu ở tuổi dậy thì? Những chia sẻ sau từ chương trình đồng hành cùng con, giúp con luyện thi vào lớp 10 hiệu quả sẽ giúp cho các bậc phụ huynh hiểu thêm về con cái và cách khắc phục khi biết con đang yêu.

Khi con yêu ở tuổi dậy thì cha mẹ sẽ phản ứng thế nào?
Khi con yêu ở tuổi dậy thì cha mẹ sẽ phản ứng thế nào?

Trong đời người, ai cũng sẽ trải qua “tuổi dậy thì – Một giai đoạn của cuộc đời nằm giữa tuổi thơ và tuổi trưởng thành”. Đó chính là thời kỳ đặc biệt có những biến đổi đột ngột, mạnh mẽ về tâm sinh lý, đánh dấu giai đoạn hình thành giới tính, đồng thời với sự phát triển hoàn thiện của cơ thể, sẽ xuất hiện những biến đổi trong tâm tư, tình cảm, suy nghĩ của mỗi người. Chia sẻ bài viết này với mục đích giúp các bạn trẻ và các bậc cha mẹ giải đáp những băn khoăn, lo lắng trước những thay đổi, những quy luật phát triển tâm sinh lý ở tuổi dậy thì và hiểu được bản chất, vai trò tình bạn cũng như tình yêu ở độ tuổi mới lớn.

1. Tuổi dậy thì có những đặc điểm gì?

          Tuổi dậy thì bắt đầu từ giai đoạn tuổi thiếu niên và kết thúc vào đầu tuổi thanh niên, ở độ tuổi từ 12- 17, hay còn gọi là tuổi mới lớn.                                                                   

         Bước vào tuổi dậy thì, cơ thể các em có những thay đổi, phát triển từng bước để trở thành người lớn, đồng thời suy nghĩ cũng thay đổi, ở các em bắt đầu có nhu cầu gần gũi với giới tính khác, thích sự thân mật giữa nam và nữ dễ gây trạng thái tâm lý căng thẳng. Tuy nhiên biết tránh kích thích mạnh, tích cực tham gia các hoạt động tập thể như: lao động, giải trí, thể dục, thể thao,… sẽ tìm thấy niềm vui lành mạnh, tâm hồn và cơ thể sẽ thoải mái, cân bằng.

           Về mặt tâm lý, tình cảm, trẻ ở tuổi tuổi dậy thì sớm hình thành tư duy trừu tượng và dần trưởng thành trong suy nghĩ. Lúc này trí tò mò thôi thúc trẻ có những hành động vượt ra khỏi khuôn khổ, mong muốn tách khỏi sự bao bọc của gia đình để từng bước khẳng định mình. Đặc biệt các bé gái thường trở nên nhạy cảm thái quá, dễ lo lắng, buồn rầu về những nhược điểm trên cơ thể của mình, quan tâm nhiều hơn đến diện mạo, vóc dáng . Chính sự thay đổi về hocmon và các đặc điểm sinh học của cơ thể, các em dễ nảy sinh tình cảm với bạn khác giới. Những rung động đầu đời dễ khiến trẻ nhầm lẫn giữa tình bạn và tình yêu.

2. Tình yêu là gì? Vai trò của tình yêu trong cuộc sống.

        Tình yêu là tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ nhất của con người, là sự kết tinh của tình người làm cho con người trở nên thanh cao, giàu lòng nhân ái. Tình yêu đem lại hạnh phúc cho con người, không chỉ chia ngọt sẻ bùi mà còn chia sẻ nỗi đắng cay. Cuộc sống thiếu tình yêu như cỏ cây thiếu ánh nắng mặt trời.

Làm sao sống được mà không yêu

Không nhớ, không thương một kẻ nào.

Tình yêu là biểu hiện cao nhất của tình người, là hiện thân giá trị văn hoá, tính nhân văn của mọi thời đại, là cơ sở vững chắc cho hôn nhân và hạnh phúc gia đình.

3. Những đặc điểm của tình yêu tuổi dậy thì

– Trong trắng, bay bổng, hồn nhiên nhưng mơ mộng.

– Mang tính chất yêu đương bạn bè. Thường biểu lộ bằng những cử chỉ âu yếm ngây thơ như: viết thư cho nhau hay một sự quan tâm giúp đỡ, một cái nhìn trìu mến, một nụ cười kín đáo.

– Dù chỉ là tình yêu non nớt, song nó như một chất men kích thích các bạn trẻ thêm yêu đời, hăng say học tập, hoạt động xã hội. Mối tình đầu có thể như một động lực tạo cho các bạn trẻ sức mạnh vươn tới mục tiêu, lý tưởng sống của mình.

– Sự cuốn hút lẫn nhau giữa hai người khác giới, biếu hiện ở sự nhớ nhung da diết khi thiếu vắng nhau. Sự đồng cảm sâu sắc giữa hai người trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau, hiểu tâm tư, tình cảm của nhau, đôi khi không cần qua lời nói mà chỉ cần qua ánh mắt, cử chỉ, hành động. Khi yêu nhau người ta muốn quên mình và sống hạnh phúc bên người mình yêu. Do đó, tính ích kỷ không bao giờ là bạn đồng hành của tình yêu.

– Sự quan tâm sâu sắc và có thái độ trách nhiệm cao trong tình yêu, có nguyện vọng giúp đỡ lẫn nhau để cả hai người trở nên tốt hơn. Song, nếu thiếu tình cảm, trách nhiệm, không tin tưởng và tôn trọng nhau thì tình yêu sẽ nhanh chóng lụi tàn.

– Tình yêu là duy nhất không thể chia sẻ. Không có hai tình yêu song song cùng tồn tại. Tình yêu phát triển cao độ thường làm nảy sinh nguyện vọng muốn hoà nhập vào nhau trọn vẹn, không chỉ tâm hồn mà cả thể xác.

Nhu cầu có quan hệ thể xác là đặc điểm khác nhau cơ bản giữa tình yêu và tình bạn khác giới.

Khi con yêu ở tuổi dậy thì cha mẹ sẽ phản ứng thế nào?
Khi con yêu ở tuổi dậy thì cha mẹ sẽ phản ứng thế nào?

4. Tình yêu tuổi mới lớn- lãng mạn và viển vông?

Quan niệm sai lầm cho rằng tình yêu thời hiện đại là phải “nhất cự ly nhì tốc độ”, yêu là phải tấn công đối tượng “cưa nhanh dễ đổ”. Trái tim rung động là yêu tới bất chấp mọi hoàn cảnh, thực hiện quy trình ngược là yêu rồi mới tìm hiểu và dễ vượt rào trong các quan hệ tình cảm.

Với một tâm hồn mong manh và một trái tim non trẻ, không ít các bạn trẻ, quan niệm mối tình đầu là thiêng liêng, là tất cả, là vĩnh cữu. Nhưng thật ra, hầu hết ở lứa tuổi đó, các bạn còn chưa nhận thức được thế nào là tình bạn hay tình yêu, còn nhầm lẫn giữa tình yêu và sự cảm tình với bạn khác giới. Cảm tình là điều kiện cần nhưng chưa đủ để dẫn đến tình yêu, nếu hiểu được điều này các em sẽ không ngộ nhận tình cảm khi tiếp xúc với bạn khác giới.

         Mối tình đầu thường được xây dựng trên những cảm xúc bồng bột. Nó cũng có những nỗi hồi hộp, vui sướng, cũng có những cuộc hẹn hò, những lần giận dỗi. Nhưng các bạn trẻ thông thường chưa đủ khả năng, nhận thức để nuôi dưỡng và bảo vệ tình yêu nên phần lớn mối tình đầu thường tan vỡ. Chính sức mạnh của giới tính đã làm cho các bạn nảy sinh sự rung động với người khác giới, nhưng trong tình yêu không phải chỉ cần nghe theo tiếng gọi của trái tim mà còn rất cần sự hỗ trợ của lí trí.

Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là Nên bắt đầu yêu ở độ tuổi nào thì phù hợp? Một số chuyên gia tâm lý cho rằng: Khái niệm “yêu sớm” thực ra không khoa học lắm. Xã hội ngày nay nhìn chung các bạn trẻ đều bắt đầu yêu ở lứa tuổi vị thành niên. Tình yêu ở tuổi thanh niên thường gọi là tình yêu đôi lứa, là một loại tình cảm đặc biệt thúc đẩy hai người khác giới đi đến với nhau về hoà nhập tâm hồn, thể xác và cả cuộc đời.

          Nhưng việc lựa chọn bạn tình của các bạn trẻ phần lớn là lãng mạn, viển vông, không hiện thực. Khi đã chìm đắm vào tình yêu, họ không có khả năng nhìn rõ sự thật về đối tượng. Đặc biệt là các bạn gái, có thể nói, tình yêu của các cô gái vị thành niên thường nông nổi, mù quáng. Nếu thiếu ý thức làm chủ bản thân, không kiềm chế, các bạn trẻ có thể đi đến quan hệ tình dục sớm và dễ xảy ra những điều không mong muốn như nạo phá thai hay tảo hôn. Điều đó sẽ gây hậu quả cho sự phát triển tâm sinh lý ở giai đoạn sau.

         Mối tình đầu thường nảy sinh từ tuổi còn đi học nên thường gọi tình yêu học trò. Được những cảm giác rung động đầu đời, trong trẻo. Đôi lúc là những cái nắm tay, những lần hẹn hò, những ánh mắt, cái nhìn trìu mến. Yêu tuổi học trò không vụ lợi, không ích kỉ, không có chữ tiền hiện hữu. Đơn giản, tuổi này không có quá nhiều vấn đề để lo nghĩ. Nên họ dành toàn tâm để học, để chơi và để yêu. Yêu tuổi học trò, nếu gặp đúng người, hợp thời điểm thì đó sẽ là mối tình đẹp đi theo năm tháng . Tình yêu luôn đẹp, nhất là ở lứa tuổi học trò. Điều đó không ai phủ nhận. Tuy nhiên, yêu tuổi học trò được thì ít mà mất mát thì nhiều. Tuổi học trò, còn quá nhỏ để phải nghĩ đến những vấn đề phức tạp của tình yêu. Đáng lẽ ở tuổi ấy, chúng ta chỉ cần biết ăn, biết học, biết ngủ nghỉ đúng giờ, thế là đủ. Còn chuyện yêu đương, thời điểm ấy còn quá sớm để nghĩ tới. Hơn thế nữa, yêu sớm dễ làm các bạn học hành chểnh mảng, ảnh hưởng lớn đến công việc học tập.

Tuổi học trò với những đặc điểm dễ thay đổi tình cảm kiểu sáng nắng chiều mưa, cùng với trí tò mò, mong muốn khám phá nên các em dễ bốc đồng, hành động theo bản năng, song không ý thức được nguy cơ nên dễ gây hậu quả đáng tiếc. Vì còn quá nông nổi nên những lần cấm đoán của bố mẹ thì họ cho rằng điều đó sai trái. Thậm chí có nhiều bạn còn bỏ nhà đi cùng người yêu hay làm những việc nguy hiểm hơn như cùng nhau tự tử…

5. Cha mẹ nên làm gì khi con yêu sớm

Đa số phụ huynh đều nhìn nhận tình yêu tuổi học trò theo chiều phản đối vì cho rằng các em còn quá nhỏ. Song trên thực tế, kinh nghiệm của cha mẹ có thể không phù hợp với thế hệ các con. Bởi vậy các bậc cha mẹ cần tâm lý và có những hiểu biết đúng đắn về con cái ở lứa tuổi này. Hãy nhớ rằng, mục tiêu của cha mẹ là giúp con mình đưa ra những quyết định đúng đắn về đạo đức trong quá trình đánh thức tuổi xuân và hướng con phát triển theo chiều tích cực chứ không phải để chỉ trích hoặc lên án.

Tuy vậy, nhiều phụ huynh vẫn còn tâm lý e ngại khi nói với con về vấn đề riêng tư hay tế nhị. Vì thế để thỏa mãn trí tò mò, trẻ thường tự lên mạng tìm hiểu hoặc học từ bạn bè. Đa phần những thông tin mà trẻ tìm được mang tính kích thích bản năng hơn là giáo dục giới tính và các em dễ sa đà vào những trang web có nội dung xấu, dẫn đến nhận thức lệch lạc về tình yêu. Vì thế cha mẹ cần chủ động giải thích cho con hiểu và cung cấp tài liệu mang tính giáo dục đúng đắn về giới tính, tình yêu cũng như những thay đổi về tâm sinh lý phù hợp với lứa tuổi của con.

         Chiến thắng một tình cảm bằng tình cảm. Nếu cha mẹ không muốn con mình yêu sớm, hãy thay thế vào chỗ trống ấy bằng một tình cảm khác, không để nó bị hụt hẫng, bi quan. Đó là tình yêu thương của ông bà, cha mẹ, anh em, giúp cho con không bị cô đơn.

Thực tế cũng cho thấy những em gái yêu sớm thường sinh ra trong những gia đình cha mẹ ít quan tâm đến con cái, đặc biệt là những gia đình cha mẹ ly hôn hay một trong hai người mất sớm, trong những trường hợp đó, tình yêu chính là nguồn bổ sung hữu hiệu cho sự thiếu hụt này.

Tình cảm không thể giải thích cũng không có thuốc chữa nên để giáo dục cũng cần cả một quá trình, đòi hỏi sự khéo léo, mưu trí, tế nhị chứ không thể nôn nóng một cách thô bạo. Trong những cuộc trò chuyện với con, cha mẹ dần cho con hiểu thế nào là tình bạn, tình yêu chân chính. Khi các em hiểu ra điều đó, nó sẽ tự điều chỉnh trong thực tế. Nhiều khi nó cũng nhận ra sai trái của mình nhưng chưa biết rút ra khỏi tình thế ấy như thế nào, không loại trừ trường hợp nó bị đối phương khống chế. Khi ấy các bậc cha mẹ càng phải hết sức thông cảm với con, không nên đẩy đến tình huống quá căng thẳng, có khi vô tình dồn con vào bước đường cùng.

          Tình yêu tuổi dậy thì, có những điều nên và có những điều không nên. Tuy nhiên, không có nghĩa là không nên yêu ở độ tuổi này mà chúng ta cần phải hiểu và thông minh, lí trí trong tình yêu để không vấp ngã hay lầm lỡ.

          Từ những chia sẻ này, hi vọng phần nào giúp các bạn trẻ hiểu được về tình yêu tuổi mới lớn, chúc các bạn có một tình yêu đầu đời thật đẹp, hãy biết yêu một tình yêu đúng cách và lành mạnh nhé!